PROGRAM EDUKACJI ZDROWOTNEJ
PROMUJĄCY
ZDROWY STYL ŻYCIA
„Przedszkolak wie co je”
Miejskie Przedszkole nr 9 w Jarosławiu
im. J. Brzechwy
Rok szkolny: 2024/2025
Program autorski: mgr Irena Frankiewicz
SPIS TREŚCI
I. Wstęp
II. Ogólne założenia programu
III. Cele edukacyjne
IV. Treści i osiągnięcia
V. Formy i metody pracy
VI. Ewaluacja programu
VII. Załączniki
VIII. Literatura
I. WSTĘP
Edukacja zdrowotna jest to proces, w którym uczymy się podejmowania różnych działań mających na celu dbałość o zdrowie własne i innych. Jest nieodłącznym elementem promocji zdrowia, rozumianej jako podejmowanie działań, których celem jest uświadomienie sobie roli zdrowia i choroby w życiu człowieka. Zdrowie jest jedną z najważniejszych wartości w życiu człowieka.
Dlatego troska o nie, to najlepsza inwestycja na jaką możemy i powinniśmy sobie pozwolić.
O stanie zdrowia decyduje wiele czynników. Liczne badania wykazują, że największy wpływ na zdrowie człowieka ma prowadzony przez niego styl życia, rozumiany jako zespół codziennych zachowań dotyczących: odżywiania, aktywności fizycznej i rekreacji, higieny, bezpieczeństwa, spożywania substancji uzależniających, relacji międzyludzkich i radzenia sobie ze stresem.
Dzieciństwo jest tym okresem w życiu człowieka, w którym kształtują się postawy określające obecne i późniejsze działania człowieka – również te dotyczące zdrowia. Przedszkole może mieć ogromny wpływ na kształtowanie się tych postaw, dlatego bardzo ważne jest to, co oferuje dziecku w zakresie edukacji zdrowotnej. Poczynania wychowawcze powinny zmierzać do wdrażania dzieci już od najmłodszych lat do takiego stylu życia, który wzmacnia i pomnaża zdrowie. Edukacja dzieci w tym zakresie powinna rozpocząć się już w przedszkolu.
Okres przedszkolny jest najbardziej chłonnym okresem w życiu człowieka. Nawyki i umiejętności, których nabywa dziecko w wieku przedszkolnym są przezeń doskonalone i wykorzystywane w całym jego późniejszym życiu. Idea przedszkola promującego zdrowie wyrosła z ogólnej koncepcji promocji zdrowia. Celem przedszkola promującego zdrowie jest skupienie wokół swych działań całej społeczności przedszkolnej. Społeczność tą tworzą nauczyciele, rodzice, dzieci, pracownicy obsługi oraz społeczność lokalna. Celem nadrzędnym będzie podejmowanie starań dla utrzymania i poprawy zdrowia oraz tworzenia zdrowego środowiska i zachęcania innych do podejmowania podobnych działań.. Dla realizacji tego celu należy określić własne cele priorytetowe spójne z potrzebami, warunkami i możliwościami.
Dostrzegając wpływ wczesnego dzieciństwa na późniejsze życie człowieka, należy brać pod uwagę fakt, że rozwój dziecka dokonuje się nie tylko na podstawie zadatków wrodzonych, ale dzięki jego własnej aktywności i różnorodnym oddziaływaniom środowiska społeczno – kulturowego, a także stanowi odzwierciedlenie celowych działań wychowawczych.
Edukacja zdrowotna w wieku przedszkolnym powinna być łącznikiem między wiedzą i doświadczeniem dziecka wyniesionym z domu rodzinnego, a tym, co powinno znać i umieć oraz rozumieć, kiedy wkroczy w dorosłe życie, w którym jego zdrowie stanowić będzie określoną wartość i kapitał na przyszłość.
Program zgodny jest z nową Podstawą Programową Wychowania Przedszkolnego z dnia 14 lutego 2017r. Dz.U.poz 356
Program ma charakter otwarty, jego treści mogą być rozszerzane w zależności od zainteresowań dzieci, inwencji nauczyciela oraz warunków i środków dydaktycznych jakimi dysponuje przedszkole.
Wprowadzanie i utrwalanie treści programu będzie odbywać się w ciągu całego roku szkolnego.
II. OGÓLNE ZAŁOŻENIA PROGRAMU
Program edukacji zdrowotnej ułożony jest w taki sposób, aby pomagał nauczycielowi w jego pracy z wychowankiem. Zawiera określone cele, treści programowe oraz przewidywane rezultaty pracy wychowawczo – dydaktycznej w zakresie kształtowania postaw zdrowotnych dzieci w wieku przedszkolnym. Dostosowany jest do specyfiki przedszkola, otaczającego środowiska i możliwości dzieci. Ich realizacja umożliwi w przyszłości wytworzenie się określonych kompetencji u dzieci ułatwiając im funkcjonowanie w życiu, dbałość o własne zdrowie i jego rozwój oraz uczestnictwo w różnych formach aktywności. Założeniem programu jest kształtowanie świadomości dotyczących wyboru zdrowych produktów bogatych w witaminy i minerały poprawiających nastrój i dobrą kondycję organizmu. Treści zawarte w programie mają również na celu zachęcanie do dokonywania świadomych wyborów żywieniowych, wyboru produktów bezpiecznych i wartościowych pod względem odżywczym.
III. CELE EDUKACYJNE
Cele ogólne:
1. Tworzenie warunków środowiska fizycznego i społecznego sprzyjających dobremu samopoczuciu dziecka.
2. Kształtowanie czynnych postaw dzieci wobec zdrowia i bezpieczeństwa własnego i innych.
3. Wyrabianie przyzwyczajeń i nawyków zdrowego stylu życia.
4. Poznanie niskoprzetworzonych produktów ekologicznych i zachęcanie do ich rozpoznawania
i spożywania.
5. Wdrażanie do właściwego odżywania z uwzględnieniem spożywania warzyw i owoców bogatych w witaminy i minerały.
6.Poznanie nazw warzyw, owoców krajowych i egzotycznych.
7. Poznanie piramidy zdrowego odżywiania.
8. Wietrzenie sal w których organizowane są zajęcia, co najmniej raz na godzinę .
9. Zwracanie uwagi, aby, dzieci często i regularnie myły ręce, szczególnie przed jedzeniem,
po skorzystaniu z toalety i po powrocie z zajęć na świeżym powietrzu.
10. Zorganizowanie pokazu właściwego mycia rąk i ich dezynfekcji. Przypominanie i dawanie przykładu.
Cele szczegółowe:
ZDROWE ODŻYWIANIE
- Zwracanie uwagi na umiejętne i kulturalne zachowanie się w czasie posiłku
- Podkreślenie roli właściwego odżywiania i wypracowanie prawidłowych nawyków żywieniowych
- Zachęcanie do spożywania zdrowych produktów, dużej ilości warzyw i owoców bogatych w witaminy i sole mineralne z różnych gam kolorystycznych
- Rozumienie znaczenia umiaru w jedzeniu słodyczy
IV TREŚCI I OSIĄGNIĘCIA
ŻYWNOŚĆ I ŻYWIENIE
|
ZAKRES TEMATYCZNY |
TREŚCI PROGRAMOWE |
OSIĄGNIĘCIA, UMIEJĘTNOSCI |
|
Spożywanie posiłków |
Zwracanie uwagi na umiejętne i kulturalne zachowanie się w czasie posiłku oraz podkreślanie roli właściwego odżywiania się: systematyczne wdrażanie dzieci do stosowania zabiegów higienicznych: - mycia rąk przed posiłkami i po wyjściu z toalety, - nie mówienie z „pełną buzią”, gryzienie i dokładne przeżuwanie pokarmów - kształtowanie nawyku odpowiedniego posługiwania się sztućcami - dbanie o estetykę stołu |
Dziecko: - pamięta o myciu rąk przed posiłkami i po wyjściu z toalety - potrafi odstawić pusty talerz i kubek - zna zasady kulturalnego zachowania się przy stole - prawidłowo posługuje się sztućcami - wykonuje czynności związane z przygotowaniem i nakryciem stołu do posiłku |
|
ZAKRES TEMATYCZNY |
TREŚCI PROGRAMOWE |
OSIĄGNIĘCIA, UMIEJĘTNOSCI |
|
Zdrowe i racjonalne odżywianie się |
- zachęcanie do spożywania zdrowych produktów: warzyw, owoców, mięsa, nabiału-,jogurtów ,serów ograniczenie spożycia słodyczy, napojów gazowanych - wykonanie soków owocowych, sałatek warzywnych, przetworów na zimę, zdrowych przekąsek - opracowanie plansz ze zdrową żywnością, wykonanie piramidy zdrowego żywienia - poznanie elementarnych zasad zdrowego żywienia – przygotowanie przez dzieci przykładowego jadłospisu stworzenie kącika eksponującego zdrowy styl życia - przygotowanie konkursów: piosenki, recytatorskich, plastycznych -rozwiązywanie zagadek o zdrowym odżywianiu - rozumienie zakazu spożywania nieznanych owoców, roślin, grzybów oraz pokarmów nieznanego pochodzenia - spotkania z dietetykiem, intendentką w celu rozwijania u dzieci prawidłowych nawyków higienicznych i żywieniowych |
- wie, co należy jeść, aby być zdrowym, - przestrzega zasad higieny i bezpieczeństwa podczas przygotowania posiłków - potrafi wymienić podstawowe produkty spożywcze i dokonać ich podziału - wykona sałatkę owocową lub warzywną z pomocą dorosłych - przezwycięża niechęć do nieznanych potraw - potrafi ułożyć prosty jadłospis, zaplanuje posiłki - potrafi wymienić produkty zdrowe dla organizmu - wie, że nie należy jeść nieznanej żywności - rozumie, że sam nie może zażywać lekarstw |
|
ZAKRES TEMATYCZNY |
TREŚCI PROGRAMOWE |
OSIĄGNIĘCIA, UMIEJĘTNOSCI |
|
Postawy prozdrowotne związane z racjonalnym odżywianiem się |
- udział w programie proponowanym przez PSSE na temat żywności ekologicznej i zdrowego żywienia „Skąd się biorą produkty ekologiczne”. Ogólnopolski program „Kubusiowi przyjaciele natury”. |
- chętnie zjada pełnowartościowe posiłki - pije wodę mineralną, dostarcza organizmowi odpowiednią ilość płynów - wie, że należy jeść codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie żywieniowej - preferuje aktywny wypoczynek |
V. FORMY PRACY
Proponowane formy pracy z dziećmi:
- rozmowa na temat prawidłowych nawyków żywieniowych
- zaznajomienie z literaturą dotyczącą zdrowego odżywiania,
- gry, zabawy dramowe i pantomimiczne związane z przygotowaniem posiłków,
- wspólne wykonywanie sałatek owocowych i warzywnych oraz „ kolorowych” kanapek,
- zorganizowanie kącika owocowo – warzywnego,
- zapoznanie z produktami szkodliwymi dla organizmu,
- zapoznanie z produktami, w których znajduje się najwięcej witamin,
- rozwiązywanie zagadek o warzywach i owocach,
- segregowanie produktów wg kryteriów podanych przez nauczyciela,
- wpojenie nawyku mycia warzyw i owoców przed ich spożyciem,
- rozmowy z dziećmi na temat umiaru w jedzeniu słodyczy,
- spotkanie z intendentką przedszkolną,
- zaznajomienie dzieci ze szkodliwością używek,
- korelacja z zajęciami plastycznymi, muzycznymi, matematycznymi.
- podkreślenie znaczenia picia wody oraz spożywania 5 porcji warzyw i owoców realizując Program „Kubusiowi przyjaciele natury”.
Realizacja Programu Edukacyjnego „Skąd się biorą produkty ekologiczne, którego celem jest poznanie niskoprzetworzonych produktów ekologicznych i zachęcanie do ich rozpoznawania i spożywania.
|
ZAKRES TEMATYCZNY |
TREŚCI PROGRAMOWE |
OSIĄGNIĘCIA, UMIEJĘTNOSCI |
|
Postawy prozdrowotne związane z otoczeniem dziecka. Aktywność ruchowa |
Realizacja programu edukacji antytytoniowej „Czyste powietrze wokół nas”. Zachęcanie dzieci do wszelkich zabaw związanych z ruchem: · prowadzenie ćwiczeń gimnastycznych metodami aktywnymi: Labana, Orfa, Sherborne, Kniessów, · organizowanie zabaw na świeżym powietrzu, · wychodzenie na spacery, · organizowanie zabaw na śniegu jako formy aktywnego wypoczynku. |
Dziecko uczy się asertywności i radzenia sobie w sytuacjach w których dorośli palą przy nich papierosy odczuwa potrzebę uczestniczenia w zabawach ruchowych, grach i zawodach sportowych - poznaje zasady rywalizacji, - starannie i prawidłowo wykonuje zalecane ćwiczenia, - poznaje możliwości swojego ciała, - zgodnie współdziała w grupie, - wyrabia swobodę i płynność ruchów, - wie, że musi dbać o prawidłową postawę ciała, - potrafi unikać nadmiernego hałasu, |
Proponowane formy pracy z dziećmi:
- rozbudzanie u dzieci zdolności ruchowych według pomysłu, doświadczeń i ich możliwości,
- gry i zabawy na świeżym powietrzu,
- rozmowy z wykorzystaniem literatury, mające na celu uświadomienie dzieciom pozytywnych skutków ruchu na świeżym powietrzu,
- organizowanie spacerów i wycieczek,
- cykl zajęć ruchowych z wykorzystaniem różnych metod pracy: metoda Ruchu Rozwijającego W. Sherborne, metoda R. Labana, metoda C. Orfa, metoda Kniessów, metoda zadaniowa,
- rozmowy kierowane przez nauczyciela na temat sposobów aktywnego wypoczynku,
- zapoznanie z bezpiecznym korzystaniem z przyborów i przyrządów w czasie zabaw ruchowych
- organizowanie zawodów sportowych
V METODY PRACY
- metody aktywizujące: drama, narracja, burza mózgów, techniki twórczego myślenia,
- metoda organizacji środowiska: dbałość o estetykę i funkcjonalność otoczenia,
- metoda przekazu wiedzy: rozmowy, pogadanka, czytanie literatury,
- metody percepcyjne: obrazki, historyjki obrazkowe, naturalne eksponaty,
- metody kierowania własną aktywnością dziecka: zabawy tematyczne, konstrukcyjne, badawcze, dydaktyczne.
VI EWALUACJA PROGRAMU
Procedura ewaluacji
Po rocznej realizacji programu dziecko powinno:
- mieć wyrobione nawyki przestrzegania zasad bezpieczeństwa
- - być świadomym zdrowego stylu życia
- - dbać o higienę osobistą i swojego otoczenia
- - wiedzieć co należy jeść aby być zdrowym
- - umieć kulturalnie zachować się w czasie posiłku
- - wykazywać się aktywnością i sprawnością ruchową
- - rozumieć potrzebę ruchu i aktywności całego ciała jako źródła zdrowia
Poznanie poziomu umiejętności dzieci z zakresu edukacji zdrowotnej nastąpi poprzez:
- obserwację postaw i zachowań dzieci na co dzień
- analizę kart pracy dzieci
Właściwa realizacja treści programu powinna w przyszłości umożliwić wytworzenie się właściwych kompetencji u dzieci, ułatwiając im funkcjonowanie w życiu, dbałość o własne zdrowie i jego rozwój oraz uczestnictwo w różnorodnych formach aktywności ruchowej.
Oddziaływanie utworów literackich, piosenek, ilustracji o treściach dotyczących higieny, aktywności ruchowej, zdrowego odżywiania wzbogaca i poszerza wiedzę oraz osobiste doświadczenia dziecka, ułatwia zrozumienie, a także zaakceptowanie przekazywanych rad, zakazów i nakazów związanych z troską o zdrowie.
VII ZAŁĄCZNIKI
- karty pracy dzieci
- scenariusze zajęć i imprez
VIII LITERATURA
1. Program wychowania przedszkolnego „Nasze przedszkole”
M. Kwaśniewskiej i W. Żaba-Żabińskiej.
2. Dudkiewicz K., Kamińska K. „Edukacja zdrowotna – program przeznaczony dla przedszkoli”, Warszawa 2001.
3. B. Woynarowska, M. Sokołowska: Edukacja zdrowotna i promocja zdrowia w szkole, Warszawa 2006.
4. K. Żuchlewska „Promocja zdrowia w edukacji dzieci przedszkolnych”.
Materiały programowe niezbędne do realizacji wymienionych programów.
Scenariusze zajęć do programów “Kubusiowi przyjaciele natury”,
“Skąd się biorą produkty ekologiczne” i “Czyste powietrze wokół nas”.
Akcja “Gang Świeżaków”- Ekipa do zadań owocowo-warzywnych. Publikacja opracowana przez Instytut Żywności I Żywienia.
