Przedszkolak w świecie technologii cyfrowych
Technologie cyfrowe stały się nieodłącznym elementem w każdej dziedzinie naszego życia, sprawiając, że funkcjonowanie we współczesnej rzeczywistości stało się znacznie wygodniejsze. Nie możemy już wyobrazić sobie funkcjonowania bez telefonu, laptopa czy tabletu.
Obserwując zmiany zachodzące we współczesnym świecie, widzimy, że nie mogło stać się inaczej – technologie cyfrowe coraz mocniej wpisują się w rzeczywistość edukacyjną. Zatrzymując się na etapie edukacji przedszkolnej, można zauważyć, jak duży i istotny wpływ na dziecko ma kontakt z technologiami cyfrowymi. Trudno spotkać przedszkolaka, który nie miałby do czynienia z telewizorem, smartfonem, czy komputerem.
Należy więc zastanowić się, jak w efektywny sposób zaplanować i zorganizować atrakcyjne spotkanie przedszkolaka z nowoczesnymi technologiami cyfrowymi, aby przyniosły jak najkorzystniejsze zmiany na tym etapie edukacji i podczas rozwoju dziecka. Wiek przedszkolny jest to okres w rozwoju dziecka, kiedy rozwijają się i kształtują jego możliwości intelektualne oraz większość uzdolnień i predyspozycji. Dlatego jednym z istotniejszych zadań edukacji przedszkolnej jest to, aby stopniowo i w jak najłagodniejszy sposób wprowadzać przedszkolaka w tak interesujący świat nauki oraz otaczającego go świata. Podstawowym warunkiem oraz zadaniem dla małego człowieka rozpoczynającego edukacyjną przygodę z nowoczesnymi technologiami jest zapoznanie się nauką obsługi narzędzi TIK. Jednak większość dzieci rozpoczynających edukację przedszkolną ma już za sobą doświadczenie związane z obsługą telewizora, laptopa, smartfona, czy tabletu.
Z tego względu należy stwierdzić, iż technologie cyfrowe stały się dla współczesnego młodego człowieka jedynym z pierwszych i podstawowych zasobów poznawania świata. Dzisiejsze otoczenie stwarza dzieciom wiele możliwości, stając się źródłem zabawy, wiedzy, nowych doświadczeń i rozwoju zainteresowań.
Opierając się na własnym doświadczeniu nauczyciela wychowania przedszkolnego, mogę stwierdzić, że wykorzystując na zajęciach z dziećmi technologie cyfrowe, stwarzam interesującą sytuację i przestrzeń edukacyjną. Dzięki odpowiedniemu doborowi atrakcyjnych narzędzi technologii informacyjno-komunikacyjnej wspierany jest rozwój funkcji percepcyjno-motorycznych, kształtowana umiejętność planowania, rozwijane jest logiczne myślenie oraz pamięć i koncentracja. Wykorzystywanie nowoczesnych technologii w procesie edukacyjnym niepodważalnie wpływa na naukę czytania, pisania i liczenia.
Ekrany dotykowe czy aplikacje mobilne (np. Scratch Junior, Photon Edu, programowanie wizualne Ozoblockly, puzzle AR) są narzędziami, które, wprowadzając elementy zabawy, pozwalają dziecku poznawać świat poprzez eksplorację – doświadczanie, eksperymentowanie i odbieranie. Dziecko, stając przed zadaniem odczytania danego kodu, schematu, śledząc wiele różnych elementów w tym samym czasie, stymuluje algorytmiczne, krytyczne myślenie, rozwija wyobraźnię, usprawnia analizę i syntezę wzrokowo-słuchową oraz motorykę małą. Mały odkrywca bardzo chętnie bierze udział w zajęciach, kiedy towarzyszą mu nowoczesne technologie cyfrowe, pozyskując o wiele więcej nowych informacji o otaczającym go świecie. Dzieci wycofane, nawet te z trudnościami związanymi z rozwojem intelektualnym, społecznym, czy emocjonalnym mogą zwiększyć swoje szanse na odniesienie sukcesu na tym najniższym etapie procesu edukacyjnego. W ten sposób kompensowane są występujące deficyty oraz wzmacniane mocne strony małego dziecka.
Ważne jest jednak to, aby:
● stworzyć warunki do osiągnięcia umiejętności posługiwania się nowoczesną technologią,
● wspomóc dzieci w rozpoznawaniu ich własnych uzdolnień i zainteresowań,
● stopniować trudności zadań i ćwiczeń z pomocą nowoczesnych technologii cyfrowych,
● dostosowywać narzędzia TIK do wieku i możliwości rozwojowych młodego człowieka,
● w bezpieczny i świadomy sposób wprowadzać dziecko w świat nowoczesnych technologii,
● uświadomić dzieciom zagrożenia związane z niewłaściwym korzystaniem z narzędzi technologii cyfrowych, w tym Internetu.
Mając na uwadze zagrożenia oraz minusy związane z wykorzystaniem przez młodego człowieka w dzisiejszym świecie technologii cyfrowych, należy jednak podkreślić, iż przeważają pozytywne strony istnienia ich we współczesnej rzeczywistości. Przedszkolak jest szczególnie ciekawy świata, pragnie doświadczać, eksperymentować, aktywnie działać. Świadome i odpowiedzialne wprowadzenie małego dziecka w świat technologii cyfrowych pozwala mu z biernego odbiorcy stać się kreatywnym twórcą, badaczem, konstruktorem, który poprzez planowanie własnej pracy, współpracę z rówieśnikami poszukuje najlepszych rozwiązań podczas wykonywanego zadania. Aktywnie biorąc udział w działaniach, angażuje wszystkie zmysły, szybciej zapamiętuje informacje, a co za tym idzie jego nauka jest o wiele efektywniejsza od tradycyjnej (kiedy jest tylko biernym odbiorcą podawanych wiadomości).
Agnieszka Szkoła